<p>Cốc Lycurgus: Công Nghệ Nano La Mã Cổ Đại Khiến Khoa Học Hiện Đại Kinh Ngạc</p> <p> </p> <p>Trong sảnh của Bảo tàng Anh, một hiện vật độc đáo tiếp tục mê hoặc cả du khách lẫn các nhà khoa học: chiếc cốc Lycurgus, một kiệt tác La Mã từ thế kỷ thứ 4. Đằng sau vẻ ngoài tưởng chừng bình thường của một chiếc cốc xanh ngọc bích, được chạm khắc tinh xảo hình vị vua huyền thoại Lycurgus của Thrace, là một bí mật công nghệ đáng kinh ngạc chỉ được giải mã gần đây.</p> <p> </p> <p>Điều làm nên sự kỳ diệu của chiếc cốc là khả năng thay đổi màu sắc. Khi ánh sáng chiếu qua từ phía sau, chiếc cốc chuyển từ màu xanh ngọc bích sang sắc đỏ huyết dụ rực rỡ. Đặc tính kỳ lạ này đã khiến các chuyên gia bối rối trong nhiều thập kỷ sau khi Bảo tàng Anh mua lại nó vào những năm 1950. Chỉ đến năm 1990, các nhà nghiên cứu Anh mới phát hiện bí mật ẩn giấu trong Lycurgus Cup: các nghệ nhân La Mã đã nhúng vào thủy tinh những hạt vàng và bạc siêu nhỏ, chỉ 50 nanomet – nhỏ hơn hàng nghìn lần so với kích thước hạt muối.</p> <p> </p> <p>Sự chính xác trong việc xử lý vật liệu ở cấp độ nano là một kỳ tích đáng kinh ngạc, vượt xa những gì ta tưởng tượng về công nghệ cổ đại. Những rung động của các hạt kim loại siêu nhỏ này khi ánh sáng chiếu vào đã tạo nên hiệu ứng đổi màu nổi tiếng của chiếc cốc. Lycurgus Cup không chỉ là một kiệt tác nghệ thuật mà còn là minh chứng cho sự tinh thông vượt thời đại của người La Mã, tiên phong trong lĩnh vực mà ngày nay chúng ta gọi là công nghệ nano – hàng thiên niên kỷ trước khi thuật ngữ này ra đời.</p>